تعاریف و اصطلاحات

                        - انجمن جمعیتی است که بطور مستمر و با شخصیت حقوقی برای وصول بفرض معین، گرد آمده باشند و مقاصد غیر بازرگانی (از قبیل علمی، ادبی، امور خیریه و نظائر امر) داشته باشند خواه مؤسسین آن قصد انتفاع هم داشته باشند (مانند کانونهای فنی و حقوقی و صنفی).

                        - مقصود از تشکیلات و مؤسسات غیرتجاری مذکور در ماده 584 قانون تجارت کلیه تشکیلات و مؤسساتی است که برای مقاصد غیرتجاری از قبیل امور علمی و ادبی یا امور خیریه و امثال آن تشکیل می شود اعم از اینکه مؤسسین و تشکیل دهندگان قصد انتفاع داشته و یا نداشته باشند.

                        -کمیته: این اصطلاح در کنگره ها و کنفرانس ها و مجامع بین المللی بمعنی کمیسیون بکار رفته است با این فرق که کلمه کمیته اولی است در استعمال در مورد انجمنی که اعضاء آن زیاد نبوده و فعالیت محدودی را به عهده دارد.

                        - عضو: در اصطلاح لغوی به معنی اندام یا جزوی از بدن و در ادبیات فارسی فردی از جماعت یا جمعیت است و جمع آن اعضاء نامیده می شود.

                        - کارگر: در اصطلاح لغوی به معنی کسی که کار می کند و مزد  می گیرد.

                        - کارفرما: مطابق ماده سوم قانون کار مصوب بیست و نهم آبان ماه یکهزار و سیصد و شصت و نه مجمع تشخیص مصلحت نظام کارفرما شخصی است  حقیقی یا حقوقی که کارگر به درخواست و به حساب او در مقابل دریافت حق السعی کار می کند. مدیران و مسئولان و به طور عموم کلیه کسانی که عهده دار اداره کارگاه هستند، نماینده کارفرما محسوب می شوند و کارفرما مسئول کلیه تعهداتی است که نمایندگان مذکور در قبال کارگر به عهده می گیرند. در صورتیکه نماینده کارفرما خارج از اختیارات خود تعهدی بنمایند و کارفرما آن را نپذیرد، در مقابل کارفرما ضامن است.

                         -کارگاه: در اصطلاح لغوی به معنی محلی که کارگاه در آنجا به دستور کارفرما کار می کند. طبق ماده 4 قانون کار، کارگاه محلی است که کارگر به درخواست کارفرما یا نماینده او در آنجا کار می کند از قبیل: مؤسسات صنعتی، کشاورزی، معدنی، ساختمانی، ترابری، مسافربری، خدماتی، تجاری، تولیدی، اماکن عمومی و امثال آنها. کلیه تأسیساتی که به اقتضای کار متعلق به کارگاه اند از قبیل نمازخانه، ناهارخوری ، تعاونی ها، شیرخوارگاه، مهدکودک، درمانگاه، حمام، آموزشگاه حرفه ای، قرائت خانه، کلاس های سوادآموزی و سایر مراکز آموزشی و اماکن مربوط به شورا و انجمن اسلامی بسیج کارگران، ورزشگاه و وسایل ایاب و ذهاب و نظائر آنها جزء کارگاه می باشند.

 

 

 

اصول و مبانی تشکیل کمیته های انجمن

                        - تبیین و تدوین ماموریت و شرح وظائف کمیته ها در جهت نیل به اهداف صنفی در چهارچوب قوانین و مقررات پیش بینی شده در اساسنامه انجمن صنفی.

                        - تدوین و تنظیم ماموریت و شرح وظائف کمیته ها با اجتناب از تداخل در وظائف خاص هئیت مدیره ،بازرس قانونی،خزانه دار و اختیارات مجامع عمومی انجمن صنفی.

                        - پیش بینی وظائف کمیته ها با رویکرد تخصصی به نحوی که حاصل تلاش هر کمیته هئیت مدیره انجمن صنفی را درایفای وظائف محوله یاری نموده و تسهیلات لازم را برای اخذ تصمیمات صنفی فراهم نماید.

                        - توجه به خلاقیت ، نو آوری و پویای در تدوین ماموریت و وظایف کمیته ها متناسب با تغییرات و تحولات اجتماعی.

 

 

مستندات قانونی تشکیل انجمن

                        اصل بیست و ششم قانون اساسی ج.ا.ا :

                         احزاب- جمعیتها، انجمن های سیاسی و صنفی و انجمن های اسلامی یا اقلیتهای سیاسی شناخته شده آزادند. مشروط به اینکه اصول استقلال،آزادی، وحدت ملّی موازین اسلامی و اساس جمهوری اسلامی را نقض نکنند، هیچ کس را نمی توان از شرکت در آنها منع کرد یا به شرکت در یکی از آنها مجبور ساخت

                        ماده131 قانون کار ج.ا.ا :

                        در اجرای اصل بیست و ششم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و به منظور حفظ حقوق و منافع مشروع و قانونی و بهبود وضع اقتصادی کارگران و کارفرمایان، که خود متضمن حفظ منافع جامعه نیز می باشد، کارگران مشمول قانون کار و کارفرمایان یک حرفه یا صنعت می توانند مبادرت به تشکیل انجمن های صنفی نمایند .

                        تبصره 1- به منظور هماهنگی در انجام وظایف محوله و قانونی، انجمن های صنفی می توانند نسبت به تشکیل کانون انجمن های صنفی در استان و کانون عالی انجمن های صنفی در کل کشور اقدام نمایند.

                        تبصره 2- کلیه انجمن های صنفی و کانون های مربوطه به هنگام تشکیل موظف به تنظیم اساسنامه یا رعایت مقررات قانونی و طرح و تصویب آن در مجمع عمومی و تسلیم به وزارت کار و امور اجتماعی جهت ثبت می باشند.

                        تبصره 3- کلیه نمایندگان کارفرمایان ایران در شورای عالی کار، شورای عالی تأمین اجتماعی، شورای عالی حفاظت فنی و بهداشت کار، کنفرانس بین المللی کار و نظائر آن توسط کانون عالی انجمن های صنفی کارفرمایان، در صورت تشکیل، انتخاب و در غیر این صورت توسط وزیر کار و امور اجتماعی معرفی خواهند شد.

                        تبصر ه 4- کارگران یک واحد، فقط می توانند یکی از سه مورد، شورای اسلامی کار، انجمن صنفی یا نماینده کارگران را داشته باشند.

                        تبصره 5- آئین نامه چگونگی تشکیل، حدود وظایف، اختیارات و نحوه عملکرد انجمن های صنفی و کانون های مربوطه حداکثر ظرف مدت یک ماه از تاریخ تصویب این قانون توسط شورای عالی کار تهیه و به تصویب هیأت وزیران خواهد رسید.

                         تبصره 6- آئین نامه نحوه انتخابات نمایندگان مذکور در تبصره 3 این ماده ظرف یک ماه پس از تصویب این قانون به تصویب وزیر کار و امور اجتماعی خواهد رسید.

                        ماده 3 قانون کار ج.ا.ا :

                        کارفرما شخصی است حقیقی یا حقوقی که کارگر به درخواست و به حساب او در مقابل دریافت حق السعی کار می کند. مدیران و مسئولان و به طور عموم کلیه کسانی که عهده دار اداره کارگاه هستند، نماینده کارفرما محسوب می شوند و کارفرما مسئول کلیه تعهداتی است که نمایندگان مذکور در قبال کارگر به عهده می گیرند. در صورتی که نماینده کارفرما خارج از اختیارات خود تعهدی بنماید و کارفرما آن را نپذیرد در مقابل کارفرما ضامن است.

                        ماده 584 قانون تجارت :

                        - تشکیلات و مؤسساتی که برای مقاصد غیرتجاری تأسیس شده یا بشوندازتاریخ ثبت در دفتر ثبت مخصوصی که وزارت عدلیه معین خواهد کرد شخصیت حقوقی پیدا می کند.

                       از آئین نامه اصلاحی ثبت تشکیلات و مؤسسات غیرتجاری مصّوب سال 1337 :

                       ماده 1- مقصود از تشکیلات و مؤسسات غیرتجاری مذکور در ماده 584 قانون تجارت کلیه تشکیلات و مؤسساتی است که برای مقاصد غیرتجاری از قبیل امور علمی و ادبی یا امور خیریه و امثال آن تشکیل می شود اعم از آنکه مؤسسین و تشکیل دهندگان قصد انتفاع داشته یا نداشته باشند.

                        تبصره تشکیلات و مؤسسات مزبور می توانند عناوینی از قبیل انجمن، کانون یا بنگاه و امثال آن اختیار نمایند ولی اتخاذ عناوینی که اختصاص به تشکیلات دولتی و کشوری دارد از طرف مؤسسات مزبور ممکن نخواهد بود.

                     از آئین نامه چگونگی تشکیل، حدود وظایف و اختیارات و چگونگی عملکرد انجمن های صنفی و کانون مربوطه موضوع ماده 131 قانون کار مصوب 6/10/1371 هیأت وزیران :

                         ماده 15- تبصره وزارت کار و امور اجتماعی مکلف است هنگام ثبت، مراقبت نماید که وظایف مصوب در اساسنامه یا سایر قوانینی که وظایف خاصی را برای صنوف پیش بینی نموده است از قبیل قوانین نظام صنفی، نظام پزشکی کانون وکلای دادگستری و غیره ... تداخل یا مغایرت نداشته باشد.

ماده 19- ثبت تشکل های صنفی موضوع این آئین نامه و نظارت بر انتخابات و فعالیت آنها به عهده وزارت کار و امور اجتماعی است. در صورتی که اداره کار سازمان های کارگری و کارفرمایی در وزارت خانه یادشده، فعالیت انجمن صنفی یا یکی از اعضای هیأت مدیره آن را مغایر با قوانین و مقررات تشخیص دهد مراتب را جهت اخذ تصمیم، حسب مورد به هیأت حل اختلاف یا دادگاه صالح ارجاع می کند.

ماده 23- وظایف و اختیارات انجمن های صنفی و کانون های انجمن های صنفی استانی کارفرمائی به شرح زیر است:

1-کوشش در جهت استیفای حقوق صنفی و خواست های مشروع و قانونی اعضاء.

2-جمع آوری اطلاعات، بررسی و تحقیق درباره مشکلات، شناخت نیازها و اولویتها.

3-برنامه ریزی برای تأمین نیازها، توسعه و گسترش فعالیتها.

4-کوشش در ارتقای ظرفیت تولید، انتقال و نوآوری تکنولوژیک.

5-سعی در بهبود کیفیت تولید، یا بررسی، شناخت و استقرار روش های نوین کنترل کیفیت.

6-کوشش در جهت هماهنگی در آموزش و تأمین نیروی انسانی مورد نیاز، همکاری با وزارت کار و امور اجتماعی و سایر دستگاهها و نهادهای ذیربط برای انجام آموزش های مربوط به حفاظت فنی و بهداشت کار.

7-همکاری در جهت تأسیس و تقویت شرکت های تعاونی مرتبط با وظائف انجمن.

8-قبول مسئولیت و همکاری با وزارتخانه ها، سازمان ها و نهادهای رسمی در انجام وظایف و تکالیفی که این دستگاهها به کانون های استانی انجمن محول می کنند و آمادگی برای ارائه مشورت های لازم به آنها.

9-عضویت و ایجاد ارتباط با تشکل ها و سازمانهای مرتبط با وظایف انجمن های صنفی یا کانون های استانی در داخل یا خارج از کشور در چارچوب فعالیت های صنفی و قوانین و مقررات کشور.

10-جمع آوری حق عضویت و کمک های داوطلبانه به ترتیبی که در اساسنامه مقرر می شود.

11-همکاری با انجمن های صنفی کارگری یا کانون های استانی و دیگر انجمن های صنفی کارفرمایی و سایر تشکل های

کارفرمایی.

12-ارائه نظر مشورتی و حقوقی در خصوص تهیه لوایح و طرح های مربوط به قوانین کار و تأمین اجتماعی و مسائل رفاهی و حقوق قانونی کارفرمایان به مراجع ذی ربط.

ماده 24- سایر اختیارات کانون عالی انجمن های صنفی کارفرمایی علاوه بر موارد مندرج در ماده (23) به شرح زیر   است:

 ایجاد هماهنگی بین انجمن های صنفی و کانون های انجمن های صنفی استان ها. همکاری با دستگاههای اجرائی و مراجع ذیربط جهت حسن اجرای قوانین و مقررات مربوط. انجام تحقیقات لازم به منظور ارائه مشورتی در خصوص تهیه لوایح و طرح های مربوط به قوانین کار و تأمین اجتماعی. ارائه نظرات حقوقی  جهت دفاع از حقوق اعضاء. انتخاب نمایندگان قانونی کارفرمایان در مراجع و مجامع قانونی داخلی و بین المللی یاد شده در قانون کار و آئین نامه های مربوطه.