کیفیت آب کارون بحرانی است

رود کارون پرآب‌ترین و بزرگ‌ترین رودخانه ایران است. این رود طولانی‌ترین رودی‌است ؛که تنها در داخل ایران قرار دارد و همچنین آب آشامیدنی کلان‌شهر اهواز از رودخانه کارون تامین می‌شود.

به گزارش آبنمانیوز به نقل از واحد مرکزی خبر، هرچند با استفاده از آب این رودخانه و احداث تأسیسات برق آبی، نیازهای بسیاری از صنایع و مراکز شهری و کشاو رزی استان و کشور از نظر تأمین آب و انرژی برطرف می گردد، اما بدلیل ورود مازاد آب کشاورزی و پسابهای اکثر صنایع مهم فلزی، شیمیایی، نفت، غذایی، سلولزی، نیروگاهها و فاضلابهای شهرهای مسیر در رودخانه، آلودگیهای متعددی بروز کرده و هزینه های تصفیه و بهسازی آب رودخا نه جهت مصارف گوناگون به صورت روزافزون افزایش یافته و تبعات منفی ناشی از این آلودگیها بر سلامت مردم منطقه رو به فزونی است. 

کیفیت نامطلوب آب شرب اهواز و دیگر شهر های خوزستان به یکی از معضلاتی تبدیل شده که مردم اهوازو دیگر خوزستانی ها سال هاست با آن روبروهستند.

مردم اهواز وقتی لوله آب را باز می‌کنند با آبی گل‌آلود و بعضا متعفن با بوی فاضلاب مواجه می‌شوند که نه تنها قابل شرب نیست ؛ بلکه قابل مصرف هم نیست.

سید شریف حسینی نماینده مردم اهواز درمجلس شورای اسلامی گفت: متاسفانه 2حوضچه تصفیه خانه آب کوت عبدالله اهواز خاکی و سنتی است و این امر موجب می‌شود کیفیت کار تصفیه آب کاهش پیدا کند.

نماینده مردم اهواز افزود: به نظر می‌رسد شبکه انتقال آب اهواز در برخی مناطق این شهر فرسوده است و نیاز به تعمیر اساسی دارد.

حمید رضا خدابخشی رئیس هیئت مدیره انجمن صنفی مهندسان آب خوزستان گفت: در بخش عمده ای از کشور بیش از 90 درصد آب مورد نیاز شرب و بهداشت و صنعت از منابع آب زیر زمینی تامین می شود ولی در استان خوزستان این جریان برعکس است به طوریکه بیش از 85 درصد تامین آب شرب از منابع آب سطحی و فقط حدود 15 درصد از منابع آب زیر زمینی تامین می شود.

وی افزود: نتایج بررسی ها نشان می دهد شوری رودخانه کارون طی سالهای اخیر در سال های خشکسالی نسبت به 10 سال گذشته حاکی از بالا رفتن هدایت الکتریکی و میزان شوری رودخانه کارون بوده است؛که در طی خشکسالی ها شوری بیشتر بوده است.

خدابخشی افزود: سهم زه آب های کشاورزی در سال به تنهایی حدود 84 درصد حجم پساب های ورودی به کارون را شامل می شود، علاوه بر زه آب های کشاورزی ، شبکه های آبیاری و زهکشی با تخلیه روزانه هزار و 541 تن نمک و املاح معدنی بیشترین سهم و نقش را در افزایش شوری منابع آب کارون به عهده دارد به عبارتی دیگر حدود 78 درصد نمک و املاح معدنی از کل بار آلودگی معدنی که به رودخانه وارد می گردد توسط زهکش های شبکه های آبیاری و زهکشی است.

وی افزود: آلودگی کارون از پساب های کشاورزی حدود 78 درصد و پساب های صنعتی حدود 11 درصد و پساب های شهری و روستایی نیز حدود 11 درصد در آلودگی کارون سهم دارند.

در سال 91 و در ابتدای سال 92 و با شروع بهره برداری از سد گتوند علیا نیز بر شوری آب کارون افزوده شده که تاکنون به صورت علمی پژوهش و مطالعاتی در این خصوص انجام نشده ولی چیزی که مسلم است این است که EC (واحدهای اندازه گیری شوری) آب کارون قبل از وجود سد گتوند علیا در مواقع سیلابی در مقطع سد گتوند علیا به حدود 1300 واحد می رسیده است که ناشی از عبور آب از میان سازندهای شور موجود در ارتفاعات منطقه بوده است .

مهدی قمیشی استاد علوم آب دانشگاه شهید چمران اهواز گفت: آلودگی بیماری های رودخانه کارون با کلر زنی حل می شود.

وی افزود: کیفیت آب رودخانه در اهواز تنزل پیدا کرده که به خاطر آب ها و فاضلاب هایی است که در بالا دست رودخانه وارد آن می شود که موجب شده تا میزان شوری و وجود املاح در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته 20 درصد افزایش داشته باشد.

این استاد علوم آب گفت: متاسفانه در اهواز هیچگونه بهبودی در وضعیت آب مشاهده نمی شود که عمده آن به دلیل ورود فاضلاب ها، زه آب ها و سد گتوند است که دست در دست هم داده اند که شهر اهواز شاهد آب مناسبی نباشد.

وی با انتقاد از عملکرد اداره آب و فاضلاب گفت: تصفیه خانه ها در کلان شهر اهواز کافی نیست و بعضاً قدیمی هستند و مسئولان آب و فاضلاب باید جوابگو باشند که چرا نمی توانند از نظر فیزیکی آب را تصفیه کنند.

غلامرضا براتی مدیر عامل شرکت آب و فاضلاب خوزستان گفت: در حال حاضر از تخلیه فاضلاب در 2 نقطه شرق و غرب اهواز جلوگیری می شود و نقاط جلوگیری شده از تخلیه فاضلاب به رودخانه در قسمت شرق پارک لاله به سمت پل سوم و در قسمت غرب از کیانپارس تا امتداد خیابان 13 شرقی است.

به اعتقاد کارشناسان بهداشت در فصل تابستان با گرم شدن هوا و تبخیر آب رودخانه بوی فاضلاب و زه آب هایی که وارد کارون می شود دو چندان می شود و سلامت شهر وندان را به خطر می اندازد و موجب افزایش بیماری های میکروبی ، روده ای می شود.

کارشناسان علوم آب می گویند: بهترین روش برای کاهش آلودگی آب این است که فاضلاب ها بعد از تصفیه شدن برای کشاورزی استفاده شوند و دیگر وارد رودخانه نشوند،در دنیا مرسوم نیست آب ها بدون تصفیه فیزیکی وارد مجاری آب رودخانه شوند.

در استان های اصفهان،تهران،مرکزی و البرز خوشبختانه شاهد رشد در این زمینه بوده ایم ، متاسفانه در خوزستان کار چندانی صورت نگرفته است و یا اگر کاری شده از میزان آلودگی آب فقط کم شده که این تاثیر چندانی نداشته است.

مرگ دردناک یک معلم درکنارمخزن سد کارون ۳ برای تامین آب شرب

یك معلم جوان در حال تلاش برای تأمین آب آشامیدنی از طریق الكتروپمپ خانگی در روستای فالح از توابع "بخش دهدز" (واقع در حد فاصل سد کارون ۳ و کارون ۴ در شمال استان خوزستان) دچار برق گرفتگی شد و در برابر دیدگان دو فرزند خردسالش جان باخت. 

به گزارش آبنمانیوز از آژانس خبری بختیاری (ایبنانیوز)، خانم "الف . کیانی"، معلم جوان روستای فالح سادات حسینی دهدز در حاشیه دریاچه کارون ۳ در شمال خوزستان، روز شنبه ۰۱/۰۴/۱۳۹۲ در جریان تلاش مقدس برای تأمین آب آشامیدنی سالم و بهداشتی برای خانواده خود و اهالی روستا، دچار برق گرفتگی شد و جان باخت. 

بخش دهدز در شمال استان خوزستان با دارا بودن بیش از ۳۸ هزار نفر جمعیت، در همسایگی مخزن ۳ میلیارد متر مكعبی سد كارون ۳ و مخزن ۲ میلیارد متر مكعبی سد كارون ۴ قرار دارد ولی از نعمت آب آشامیدنی سالم و بهداشتی محروم است و وزارت نیرو که چشمه های سنتی منطقه را در دریاچه سدها غرق کرده، هیچ جایگزینی برای آب آشامیدنی مردم درنظر نگرفته و اهالی در یک فرایند تدریجی تحت فشار برای کوچ اجباری قرارگرفته اند. 

گفتنی است ایبنانیوز در تاریخ ۲۷/۰۴/۱۳۹۱ در گزارشی با عنوان «جیره بندی آب همسایگان سد کارون ۳ ادامه دارد؛ افت شدید سطح آب چاهها در مجاورت سد کارون ۳»، ضمن هشدار نسبت به ادامه روند غیرانسانی موجود در دهدز، نوشته بود: 

جیره بندی آب آشامیدنی و قطع مکرر آن در بخش دهدز، اهالی این منطقه را مجبور نموده برای تامین آب آشامیدنی، مسیرهای چندین کیلومتری را با وسایل نقلیه موتوری و حتی چهارپایان طی کنند تا موفق به تأمین آب شرب سالم شوند. 

یکی از مسئولین آب و فاضلاب روستایی شهرستان ایذه که نخواست نامش فاش شود، به خبرنگار ایبنانیوز گفت: افت شدید سطح آب چاه های "بخش دهدز" کاملاً مشهود است و با توجه به اینکه یک چهارم آوارگان روستاهای سد کارون ۳ در بخش دهدز اسکان گزیدند، مصرف آب این بخش بسیار بالا رفت و نیز ۵۰ چشمه آب شرب منطقه نیز در دریاچه سد کارون ۳ غرق شدند و در نتیجه، روند تأمین آب منطقه دچار مشکل شده و منابع آب زیرزمینی پاسخگوی نیاز آب شرب مردم نیست و تنها راه حل اساسی این مشکل، لوله کشی آب از دریاچه سد کارون ۳ یا سد کارون ۴ می باشد. 

گفتنی است کارشناسان مستقل در شهرستان ایذه، با اشاره به نتیجه آزمایشات انجام شده بر روی آب آشامیدنی چاههای بخش دهدز، معتقدند املاح سنگین این آب ها و احتمال آلودگی به مواد نفتی سبب شده تا مردم از آب تحویلی شرکت آبفا روستایی فقط برای شستشو و مصارف بهداشتی استفاده کنند. مشاهدات خبرنگار ایبنانیوز حاکی از آن است که مردم بخش دهدز، ترجیح می دهند که با متحمل شدن زحمت و مشقت، آب آشامیدنی خود را از چشمه های باقیمانده از آبگیری سد کارون ۳ تأمین کنند. 

لازم به ذکر است که با آبگیری سد کارون ۳ ، بیش از پنجاه چشمه ی آب آشامیدنی (از جمله چشمه ی مقدس زیارتگاه "شهپیر") که در مجموعه ای بالغ بر ۷۰ روستای مستغرق در مخزن سد قرار داشتند، همراه با این روستاها غرق شدند و پس از آبگیری سد کارون ۳ در سال ۱۳۸۳ ، مردم و آبفا روستایی برای دستیابی به آب جایگزین، مجبور به حفر چاه های عمیق در این منطقه شدند که هم اکنون آثار منفی محیط زیستی آن در قالب افت شدید سطح آب سفره های زیرزمینی، مشهود شده است. آبفا روستایی به منظور صرفه جویی و جلوگیری از کاهش هرچه بیشتر سفره های آب زیرزمینی در منطقه دهدز، از ۷ سال پیش اقدام به جیره بندی آب آشامیدنی منطقه نمود و از آن زمان تاکنون تنها در ساعت های خاصی از شبانه روز، به شکل نویتی و محله به محله، آب در اختیار مردم قرار می گیرد. 

بنابراین گزارش، همزمان با ادامه افت سفره های آب زیرزمینی در نقاط همجوار سد کارون ۳ و کارون ۴، علاوه بر ایجاد اختلال در روند تأمین آب شرب اهالی، نشانه های آشکاری از ضعیف شدن پوشش گیاهی و جنگلی این منطقه مشاهده شده است. "دهدز" از ذخیره گاه های ژنتیکی بلوط در زاگرس میانی است.

اعتراض کارکنان سازمان آب و برق خوزستان به تغییرات ساختار سازمانی

چند صباحی است که سازمان آب وبرق خوزستان خواسته یا ناخواسته درگیر تنش ها و کشمکش های بیرونی و درونی شده است . دستگیری طولانی برخی از مدیران خوشنام این سازمان فقط بر اساس بعضی اتهامات وارده در اسفند سال 91 و در ابتدای سال 92 و بازرسی های ریز بینانه به همراه حساسیت های خاص سازمان بازرسی و طرح موضوع تحقیق و تفحص از این سازمان توسط نمایندگان مجلس شورای اسلامی که برخی از مفاد آن توسط نهاد های نظارتی در حال پی گیری است یا ارتباطی به وظایف این سازمان ندارند ،تا معضلاتی خود خواسته که هر از گاهی بر سر زبان ها جاری می شود و بر تشویش ذهنی کارکنان این سازمان و ناراحتی از نابسامانی های شغلی، اجتماعی و گرانی و هرج ومرج شهری و نبود امکانات زندگی می افزاید و حال نیزموضوع اخیر که تنش مضاغفی را به کارکنان خدوم و زحمتکش این سازمان باسابقه وارد می سازد که مورد اعتراض آنان است و سئوالاتی از این دست که "تغییر در ساختار سازمانی در هنگام آغاز دولت یازدهم و ایجاد جو نارضایتی ، تنزل وکاهش پست شاغلان و ازبین بردن امیدها ،به چه معنا است؟ "

نگاهی که به تاریخ توسعه کشور بیاندازید سوابق طولانی سازمان آب وبرق خوزستان به عنوان اولین سازمان تخصصی توسعه طرح های زیر بنایی در تارک آن می درخشد . مجری بزرگترین طرح های ملی و زیر بنایی و راهبردی که سابقه ی آن حتا به قبل از تشکیل وزارت نیرو برمی گردد هم اکنون دستخوش تغییراتی شده است که نارضایتی عمومی را در بین کارکنان خود ایجاد نموده است. 

سازمان آب و برق خوزستان نام بزرگی است که یادآور جهش به دوره ای نوین از اقتصاد کشور است که تدریجاً به شیر بی یال و دم و اشکمی تبدیل می شود که دیگر هیچ نشانی از گذشته خود را به همراه نداشته باشد. 

کارکنان این سازمان بزرگ اعتقاد دارند ساختار سازمانی که به بهانه پاسخگویی به وزارت نیرو تهیه شده است هیچ سنخیتی با بزرگی فعالیت ها و سوابق کارکنان آنها نداشته و خسارت های زیادی را به خوزستان و آنها وارد می سازد و انگیزه خدمت را از آنها می گیرد و حال که تاکنون این ساختار اجرایی نشده است بهتر است که اجرای آن فعلاً متوقف و پس از استقرار دولت یازدهم و چیدمان جدید مدیریتی وزارت نیرو برای تغییر آن تلاش شود.

به هر روی عجله برای اجرای این ساختار سازمانی اعتراضاتی رادر پی داشته و دارد و بر همین اساس مکاتباتی در حال انجام است که یک رونوشت از آن برای این سایت ارسال شده است. در فرازی از این نامه آمده است : 

((از آنجا که این اقدام در این برهه ی زمانی به منزله در نطفه خفه کردن امید و شادی مذکور بوده و موجبات صدمات شدید روحی و تلخ کامی و نیز بی انگیزگی و فرار نیروهای متخصص و کارآمد را از سازمان و استان خوزستان فراهم می نماید، و از طرفی این شیوه کارکرد در تضاد کامل با منویات دولت آینده است از مسؤولین محترم و دلسوز نظام و منادیان عدالت اجتماعی عاجزانه استدعا داریم به هر تقدیر ضمن جلوگیری از این اقدام خانمان سوز سازمان آب و برق و پرسنل آن، اهداف و نیات اقدام کنندگان و آمران به این ظلم اجتماعی را جویا شوند.

 

جمعی از کارکنان سازمان آب و برق خوزستان )) / انتهای خبر

- پی نوشت :

با توجه به مطالعات انجام شده که به بیش از نیم قرن پیش برمی گردد استان خوزستان بهترین مکان برای توسعه طرح های زیر بنایی آب و برق کشور تشخیص داده شد. روزگاری از این استان به عنوان انبار غله کشور و از رودخانه کارون به عنوان طلای جاری یاد شده است. تجربیات ارزشمندی که توسط این سازمان بزرگ در راه توسعه خدمات زیر بنایی بدست آمد در سراسر کشور استفاده شد و همه ی متخصصان صنعت آب و برق کشور بر این نکته اتفاق نظر دارند که با ارزشترین تجربیات در ساخت و توسعه  و بهره برداری و تعمیرات سدها و نیروگاه های برقابی بزرگ و پیچیده ترین سازه های آبی و طولانی ترین شبکه های انتقال آب و آبیاری کشور  و قدیمی ترین آمارهای منابع آب و ایستگاه های سنجش منابع آب کشور در خوزستان بدست آمد و توسط این سازمان بزرگ در سرتاسر کشور توسعه یافت. از تجربیات بدست آمده ی این سازمان بنیان وزارت آب و برق گذاشته شد و تنها به همین دلیل دانشگاه شهید چمران با تکیه به علوم تولید شده ی این صنعت در خوزستان  در مهندسی آب قطب علمی کشورشد که این مهم بدست نیامدجز با تلاش های شبانه روزی نیروهای متعهد و کارشناسان تراز اولی که  در تمامی زمینه های آب و برق در کشورحرف اول را می زنند. 

قبل و بعد از انقلاب مطالعه و اجرای طرح های بزرگ سدو نیروگاه های برقابی مانندسدهای مارون،کرخه ، کارون 2و3 و4 و5 و... برعهده سازمان آب و برق خوزستان بوده است که پس از تشکیل شرکت توسعه منابع آب و نیروی ایران این وظیفه به آن شرکت منتقل ولیکن همواره سازمان آب و برق خوزستان با نیروهای توانمند خود مجری طرح های بزرگ دیگری بوده است که از آنها می توان اولین و بزرگترین سد خاکی کشور پس از انقلاب اسلامی(سد مارون)و اولین و بزرگترین نیروگاه برقابی کشور بعد از انقلاب(نیروگاه دوم سد شهید عباسپور) که با پیچیده ترین تکنولوژی ها اجرا شد،  نام برد . 

پس از تصویب قانون تشکیل شرکت های برق منطقه ای و شرکت های آب وآبفا از فعالیت های شرکت های آب منطقه ای استان ها و انتزاع و تفکیک فعالیت های آب و آبفا با توجه به نوع خدمات به راحتی در شرکت های آب و آبفا صورت پذیرفت ولی همیشه این مسئله  وجود داشته  که با توجه به تحت پوشش بودن فعالیت های سدهای بزرگ و نقش آنها در تولید برق ملی خصوصاً در تابستان ها امکان جدا سازی فعالیت های خدمات آب و برق وجود ندارد و باید برای سازمان آب و برق خوزستان با توجه به قدمت و خدمات خاصی که ارائه می دهد ساختار سازمانی به خصوصی را در نظر داشت تا اینکه در دولت هشتم و با پی گیری های آقای بیطرف وزیر نیروی وقت خدمات تولید نیروگاه های حرارتی ،انتقال و توزیع برق در شرکت برق منطقه ای خوزستان ساماندهی و روند کوچک سازی این سازمان بزرگ تاکنون و به بهانه ابلاغ قانون مدیریت خدمات کشوری ادامه داشته است. 

در ادامه این سیاست ها و با طرح موضوع انتقال آب از سرشاخه های کارون ،پرسنل و مدیران این سازمان با اعلام مخالفت های خود در محافل رسمی اداری و علمی و ارائه ادله قانونی و علمی همواره مانعی بزرگ برای اجرایی شدن آنها بوده اند از این رو وزارت نیرو برای تضعیف و کوچک سازی این سازمان کوشید و برای مطالعه طرح های بزرگ سدها ونیروگاه های برقابی توسط سازمان آب وبرق خوزستان مانع تراشی کرده و طرح های بزرگی را که کارکنان و متخصصان این سازمان مبدع و پایه گذار آنها در کشور بوده اند را به شرکت توسعه منابع آب و نیروی ایران منتقل نماید . 

به جرات می توان گفت کارشناسان این سازمان از توانمندی مثال زدنی در صنعت آب و برق برخوردارند و تجمع تخصص ها ی مختلف و بالندگی علمی آنها را در هیچ جای کشور نمی توان یافت و از این رو در وزارت نیرو نیز از جایگاه خاصی نزد مدیران ارشد برخوردار است. 

فارغ از تعصبات صنفی ،سازمان آب و برق خوزستان موزه ای از اولین ها و بزرگترین های کشور وحتا خاور میانه است و مجری طرح هایی بوده است که حتا در دنیا بی نظیرو همواره فعالیت های آن از سوی نهاد ها و شرکت های بین المللی برای استفاده از تجربیات موجود مورد رصد قرار می گیرد که مجال توضیح آنها در این گزارش نمی گنجد 

 

در چند سال اخیر فشارهای بیرونی و داخلی به کارکنان این سازمان که از تعصبی خاص به سازمان خود برخورداند  باعث فرار کارشناسان متخصص این سازمان به استان های دیگر و افزایش تقاضاهای فزاینده انتقال و بی انگیزگی آنان شده است و چند صباحی است که سازمان آب وبرق خوزستان خواسته یا ناخواسته درگیر تنش ها و کشمکش های بیرونی و درونی شده است . دستگیری طولانی برخی از مدیران خوشنام این سازمان فقط بر اساس بعضی اتهامات وارده برای بازجویی در اواخر سال 91  و در ابتدای سال 92 و بازرسی های   ریز بینانه به همراه حساسیت های خاص سازمان بازرسی و طرح موضوع تحقیق و تفحص از این سازمان توسط نمایندگان مجلس شورای اسلامی که برخی از مفاد این طرح توسط نهاد های نظارتی در حال پی گیری است یا ارتباطی به وظایف این سازمان ندارند تا مشکلاتی خود خواسته که هر از گاهی بر سر زبان ها جاری می شود و بر تشویش ذهنی کارکنان و بر هم زدن آرامش فکری کارکنان این سازمان و ناراحتی از نابسامانی های شغلی، اجتماعی و گرانی و هرج ومرج شهری و نبود امکانات زندگی می افزاید . 

و حال موضوعی که تنش مضاغفی را به کارکنان خدوم وزحمتکش این سازمان باسابقه وارد می سازد که مورد اعتراض آنان است و سئوالاتی از این دست که تغییر در ساختار سازمانی در هنگام آغاز دولت یازدهم و ایجاد جو نارضایتی و نزول وکاهش پست شاغلان و ازبین بردن امیدها ،به چه معنا است؟ 

تالاب ها ثروت هایی که از دست می روند

با توجه به روند توسعه کشاورزی و شهر نشینی هر یک از تالاب های خوزستان با معضلات خاص خود دست به گریبان است که موجب شده روند قهقرایی داشته و رو به نابودی روند- در صورتی که با توجه به اهمیت اقتصادی تالاب ها و نقش آن ها در شرایط زیست محیطی ، بسیاری از کشورها در حال برگرداندن وضعیت اراضی تالاب ها به شرایط طبیعی خود هستند.

تالاب ها از پدیده های جالب طبیعی هستند که در خوزستان آنرا «هور» می گویند. 
تالاب ها چاله هایی هستند که از آبهای سطحی یا زیرزمینی اشباع شده اند و به علت ذخیره آبی و آرامش موجود در آنها ، همواره زیستگاه های مناسبی برای حیات وحش هستند . 
تالاب ها از نظر کنترل سیلاب ، تغذیه آبهای زیرزمینی ، امکانات تفریحی ، زمینه های تحقیقاتی و صید پرندگان از اهمیت ویژه ای برخوردارند. 
با این تعاریف تالاب های زیادی در خوزستان وجود دارند و از دریاچه پشت سدها نیز به عنوان تالاب های مصنوعی ساخت بشر می توان نام برد .
در منطقه خوزستان 5 تالاب هورالعظیم ، شادگان ، بامدژ ، میانگران و بندون وجود دارد. 
حمیدرضا خدابخشی رئیس هیئت مدیره انجمن صنفی مهندسان آب خوزستان می گوید : با توجه به روند توسعه کشاورزی و شهر نشینی هر یک از تالاب های خوزستان با معضلات خاص خود دست به گریبان است که موجب شده روند قهقرایی داشته و رو به نابودی روند.
در صورتی که با توجه به اهمیت اقتصادی تالاب ها و نقش آن ها در شرایط زیست محیطی ، بسیاری از کشورها در حال برگرداندن وضعیت اراضی تالاب ها به شرایط طبیعی خود هستند.
وی می افزاید : درکشور استرالیا در طرحی که از سال 1997 در حال اجرا است و با دادن مشاوره رایگان از طریق انجمن های عام المنفعه و دادن وام و کمک های فنی به متقاضیانی که حاضر باشند اراضی کشاورزی ایجاد شده در تالاب ها را به وضعیت اولیه و طبیعی خود برگردانند نسبت به احیای تالاب ها اقدام نموده اند.
این در حالی است که در ایران هر یک از تالاب ها با معضل خاصی روبروست و اخبار خشک شدن آن ها را می شنویم که در تغییرات آب و هوایی و بروز بیماری ها و سایر تغییرات اکولوژیکی تاثیر مستقیم داشته و از کیفیت زندگی در آن مناطق می کاهد.
احمد رضا لاهیجان زاده مدیرکل حفاظت محیط زیست خوزستان می گوید : مشکل اساسی تالاب ها در خوزستان تامین حق آبه ی تالاب هاست یعنی آب مورد نیاز تالاب ها باید از طرف وزارت نیرو تامین شود که در حال حاضر با محدودیت آبگیری تالاب ها روبرو هستیم.
وی می گوید : فعالیت های نفتی در تالاب هورالعظیم ، ساخت و سازهایی صورت گرفته در زمان جنگ ، تجاوز به حریم تالاب ها برای سایر کارها مانندکشاورزی و ورود فاضلاب به تالاب ها از مهمترین تهدیدها برای تالاب هاست.
آقای سیاحی از صیادان ماهی در تالاب هور العظیم می گوید : چندین سال است که در هور العظیم ماهی گیری می کنم اما از وقتی شرکت نفت برای استخراج نفت به هور العظیم آمده ماهی های هور کم شده اند و هور کم کم دارد خشک می شود و ما هم باید از هور برویم.
کارشناسان محیط زیست می گویند : بروز موارد متعدد آلودگی هوا در اثر ریز گرد ها موجب کاهش تولید محصولات باغی و زراعی و به تبع آن خسارت های اقتصادی فراوانی شده است. همچنین ریزگردهای تولید شده از مناطق خشک تالاب ها عامل بروز بیماری های بسیاری شده که گزارشی از میزان خسارت های اقتصادی حوزه سلامت و هزینه های درمان ناشی از این بیماری ها به بیرون درز نکرده ولیً در جامعه قابل مشاهده است که از این طریق نیز می توان به اهمیت راهبردی وجود تالاب ها در حوزه سلامت پی برد .
حمیدرضا خدابخشی رئیس هیئت مدیره انجمن صنفی مهندسان آب خوزستان می گوید : با توجه به سد سازی های متعدد در بالا دست رودخانه کارون و جراحی از منابع اصلی تامین کننده آب شیرین این تالاب تقریباً دیگر هیچ ورودی آب شیرین به تالاب وجود ندارد و به جای آن پساب های کشاورزی ، صنعتی و شهری به سوی آن سرازیر است که محیط طبیعی آن را به شدت تخریب کرده و موجب آلودگی شده است .
همچنین این تالابها محل ارتزاق تعداد بسیاری از اهالی بومی منطقه است که شرایط زندگی و بهداشت آنان را نیز به خطر انداخته و خود تالاب در لیست بین المللی تالاب های در خطر نابودی قرار گفته است.
خدابخشی می گوید : سایر تالاب های کوچکتر خوزستان نیز کم و بیش با این مشکلات روبرو هستند و توجه جدی به ارزش اکولوژیکی و زیست محیطی و حتی اقتصادی آنها نشده است.
وی افزود : هرچند که به صورت مقطعی و منطقه ای راهکاری برای انتقال آب به برخی از تالاب ها از جمله انتقال آب کارون به تالاب شادگان اندیشیده می شود اما در قوانین سهمی از آبهای جاری برای تالاب ها اختصاص نیافته و تامین آب از این طریق ضمانت اجرایی ندارد و سهم آب تامین شده نمی تواند برای ادامه حیات طبیعی مکفی باشد و همچنین برخورد جدی با آلوده کنندگان تالاب ها نمی شود.
کارشناسان اقتصادی ارزش اقتصادی تالاب ها را 10 برابر جنگل ها و 200 برابر اراضی کشاورزی بر شمرده اند.
برخی از مطالعات نشان می دهد که این سامانه های طبیعی سالیانه حداقل 33 تریلیون دلار ارزش خدماتی بوجود می آورند که 9 /4 تریلیون دلار آن از طریق تالابها تأمین می شود.
از میان ارزشهای اقتصادی متعدد تالاب ها ، می توان به حفظ ذخایر ژنی گیاهی و جانوری ، تأمین آب ، آبزی پروری ( بیش از دو سوم از برداشت محصول ماهی جهان به سلامت مناطق تالابی بستگی دارد ) ، تولید محصولات کشاورزی( از طریق تأمین آب و عناصر غذایی) ، تولید چوب ، تأمین انرژی ، تولید مواد لجنی و گیاهی ، حمل و نقل و کاربردهای تفریحی و گردشگری ( توریستی ) اشاره کرد.
علاوه بر این تالابها به عنوان بخشی از میراث فرهنگی بشر اهمیت ویژه ای دارند و با باورهای جهان شناسی و مذهبی رابطه داشته ، منشاء تعالی زیبایی شناختی و پناهگاههایی برای حیات وحش هستند.
مدیرکل حفاظت محیط زیست خوزستان می افزاید : برای احیای تالاب ها اقدامات مختلفی صورت گرفته است که می توان به علامت‌گذاری مرز تالاب‌های استان اشاره کرد که اجرای آن از هم اکنون به منظور حفظ حریم تالاب‌ها و جلوگیری از تخریب و تصرف آنها آغاز شده است. همچنین ساخت پاسگاه‌های جدید نیز در دستور کار قرار دارد که 2 تا 3 پاسگاه جدید در محدوده تالاب‌ها استقرار می‌یابند.
وی می گوید : بازسازی و اصلاح جاده‌های دسترسی نفت در محدوده تالاب ، احداث زیرگذرها در محدوده تالابها ، ایجاد هسته زیست محیطی و راه‌اندازی سیستم زباله‌سوز فعالیت‌های نفتی در تالاب بخشی از توافقات بین این دو مجموعه است.
به طوری کلی می توان گفت تالاب ها ، ارزش محاسبه نشدنی دارند و لازم نیست برای حفاظت آنها متوسل به محاسبات ظاهراً دقیق شویم و با اطمینان می توان گفت این گونه منطقه ها ، بزرگ ترین ثروت بشری در آینده خواهند بود که لزوم توجه هرچه بیشتر مسئولان را می طلبد.

منبع : واحد مرکزی خبر

http://www.iribnews.ir/NewsText.aspx?ID=1992010