نامه سرگشاده به رییس جمهور
جناب آقای دکتر احمدی نژاد
ریاست محترم جمهور و ریاست محترم شورای عالی آب کشور
موضوع: درخواست ابطال مجوز تخصیص آب سد بهشت آباد و جلوگیری از انتقال آب
با سلام واحترام
در سخنرانی اخیر خود در سفر به استان خراسان شمالی مهندسی گذشته کشورمان را بهتر از مهندسی امروز توصیف و اشاره فرمودید: که «اگر به مهندسی آب گذشته کشورمان توجه کنید، میبینیم که طبیعت را حفظ کردند و اما مهمتر از تأمین آب مصرف آب است. ۴۰ سال است همه طراحیهای بخش آب ما در مهار آبها است اما روی مصرف آب هیچ طراحی نداشتیم همچنین بر اصلاح الگوی مصرف تاکید و خواستار تغییر نگاه به توسعه منابع آب شده اید چرا که ساخت هر سد بزرگ را بر هم زننده تعادل طبیعت دانسته اید. »
مهندسان شاغل بخش آب استان خوزستان - که مهد تمدن آب و سازه های آبی کشور بوده است و هم اکنون بزرگترین طرح های آبی کشور بر روی رودخانه های آن در حال اجرا است، از بیانات ارزشمند و شجاعانه حضرتعالی در ایجاد تغییر نگرش بر شیوه های توسعه منابع آب کشور حمایت کرده و از اینکه بالاترین مقام اجرایی نظام مقدس جمهوری اسلامی از چنین بینشی برای ایجاد تغییرات اساسی برخور دارند بر خود مباهات می نمایند.
جناب آقای دکتر احمدی نژاد شجاعت تغییر در تصمیمات مدیریت کلان آب و اخذ تصمیماتی مبتنی بر استانداردهای علمی، توجیهات اقتصادی، واقعیات اجتماعی و توانایی مالی کشور و جلوگیری از اخذ تصمیماتی که خسارت های زیست محیطی، اجتماعی و اقتصادی دراز مدت را به کشور و منافع ملی تحمیل می کند از مدیر مدبری همچون جنابعالی بر می آید که هم زمان با اخذ تصمیمات شجاعانه در سطح بین المللی و با توجه به کمبود منابع آب و واقع شدن کشور در منطقه ای خشک و نیمه خشک، دستور ایجاد این تغییرات در سطح کلان را نیز صادر فرماید. به نظر می رسد با توجه به شرایط پیش رو، هم اکنون کشور نیازمند ایجاد دگرگونی در مدیریت سخت افزاری توسعه وحرکتی بزرگ به سمت مدیریت نرم افزاری وتوجه به افزایش بهره وری منابع آب، مدیریت مصرف و ایجاد مدیریت ریسک به جای مدیریت بحران است.
به استحضار آن مقام عالی می رساند بنا بر اطلاعات دریافتی مجوز کتبی برداشت آب به طرح انتقال آب از سرشاخه های کارون با عنوان سد بهشت آباد به میزان متوسط 846 میلیون متر مکعب در سال(که حداکثر آن مشخص نشده و قابل افزایش است) در تاریخ 21/6/1389 به شماره ابلاغیه 700/49259/89 توسط وزارت نیرو به شرکت های آب منطقه ای اصفهان، کرمان و یزد ابلاغ شده است که حجم برداشتی آب بیانگر استفاده این آب در توسعه کشاورزی است. این طرح در حالی مورد تصویب قرار گرفته که سازمان حفاظت محیط زیست کشور در سال 1386، مرکز پژوهش های مجلس در سال 1387 در گزارشی به شماره8935 و سازمان مدیریت منابع آب ایران به عنوان متولی آب کشور در تیر ماه سال جاری، به آن اشکالات و ایرادات فراوانی گرفته اند و آن را تایید ننموده اند و ادامه این روند تشویق سایر استان ها برای تخصیص آب شرب موجود در هر استان به کشاورزی واعلام کمبود آب شرب ونیاز غیر واقعی می باشد. با توجه به اینکه احداث سدها، خشکسالی های پیاپی، کمبود منابع آب و ورود پساب ها، رودخانه کارون را به زوال و نابودی کشانده و مردم پایین دست این رودخانه را به ستوه آورده و زندگی و معیشت آنها را با مشکل مواجه کرده است، مجوز برداشت آب برای طرح سد وانتقال آب بهشت آباد که طرحی غیر فنی، غیر اقتصادی و خلاف منافع ملی است چه توجیهی می تواند داشته باشد؟
همانگونه که استحضار دارید رودخانه های استان خوزستان به بلندای تاریخ دارای حق آبه بر بوده و دراین استان جاری بوده اند و با انتقال آب، زندگی در این استان که توسعه اصلی آن در گرو کشاورزی می باشد مختل می شود و از سوی دیگر سرمایه گذاری های ملی بزرگ انجام شده در استان خوزستان نیز از انتقاع خواهند افتاد.
این در حالی است که نه تنها هنوز برای طرح 800 هزار هکتاری مقام معظم رهبری که در سال 1376 دستور آن توسط معظم له صادر شده است مجوز تخصیص آب صادر نشده است بلکه به سایر طرح های دولت در این حوزه آبریز نیز مجوز تخصیص آب نداده اند.
شایان ذکر است که بر اثر انتقال آب خسارت فراوانی نیز به محیط زیست وارد آمده و زیان مالی ناشی از عدم بهره برداری از انرژی برقابی که با سرمایه گذاری های سنگین منابع ملی احداث گردیده اند نیز هنگفت خواهد بود که منافع انتقال آب آنرا به هیچوجه توجیه نمی کند.
از آنجایی که طرح انتقال آب از زاگرس در محافل علمی وفنی طرحی مردود بوده و گزارشات ، مقالات و تصاویر بسیاری نیز بر رد آن تهیه و ارائه شده و دیدگاهی جامع و ملی بر آن حاکم نیست،انجمن صنفی مهندسان صنعت آب خوزستان و جامعه علمی آب این استان به عنوان قطب علمی آب کشور برای پیش در آمد ایجاد تغییراتی که حضرتعالی بر آن تاکید فرموده اید خواستار صدور دستور ابطال مجوز تخصیص آب مذکور و جلوگیری از ساخت سد یاد شده برای انتقال آب با توجه به زیان هایی که بر منابع ومنافع ملی ایجاد می آورد هستند.
همچنین لیست پیشنهاداتی جهت رفع مشکلات گسترده و کمبود منابع آب به عنوان سر لوحه اقدامات وزارتخانه های مربوطه ومشکلات اساسی موجود در بخش آب خوزستان جهت صدور دستور رسیدگی به پیوست تقدیم می گردد.
انجمن صنفی مهندسان صنعت آب خوزستان
مشکلات طرح های توسعه منابع آب وآبرسانی خوزستان
- سیاست های کلان:
1- علیرغم اینکه درخواست مجوز تخصیص آب طرح های آبیاری و زهکشی و سایر طرح های اقتصادی آب بر خوزستان سال ها پیش از این به وزارت نیرو ارسال گردیده است ولی مجوز تخصیص آب طرح سد بهشت آباد بدون انجام مطالعات کامل و بدون توجیهات فنی و اقتصادی و اجتماعی کافی مقدم تر از طرح های فوق الذکر صادر گردیده است.
2- روند تغییر اعتبارات در طرح های توسعه منابع آب استان خوزستان از منطق خاصی پیروی نکرده و کاهش اعتبارات آب استان نسبت به جهش اعتباری فصل آب کشور وسایر استان ها، بیانگر سیاست توقف توسعه در استان می باشد.
3- تحقیر و کوچک سازی صورت گرفته در دستگاه های استانی (آب و برق) امکان استفاده از تجربه و تخصصهای موجود را محدود و فرار نخبگان از استان را بدنبال دارد و امکان ظرفیت سازی تخصصی در استان ها را مختل و با سیاست تمرکز زدایی از مرکز و تخلیه تهران مغایر است .مستحضرید که بهره برداری ازتاسیسات بزرگ موجود در خوزستان سازمان های بزرگ را هم طلب می نماید.
4- عدم پرداخت بموقع درآمدهای نیروگاه های برقابی حاصل از تولید برق توسط شرکت توانیر، کشور را با چالشهای اساسی در حفظ و پایداری تاسیسات آب و برق مواجه نموده که تبعات ملی بدنبال خواهد داشت.
5- مطالعه و اجرای سدهای بالادست سد کرخه در سایر استان ها نشان دهنده کاهش شدید ورود آب به استان خوزستان و بلااستفاده شدن سد کرخه وسرمایه گذاری سنگین انجام شده در آینده می باشد وبیانگر آن است که مطالعه کارشناسانه در تصویب این قبیل طرح ها صورت نگرفته است.
6- علیرغم پتاسیل بسیار بالای اشتغال در بخش آب و کشاورزی خوزستان به علت استفاده نشدن از این توان آمار بیکاران این بخش در استان بسیار بالاست در صورتیکه بخش اعظمی از نیروی کار موجود می تواند فقط در قسمت ترویج روش های نوین آبیاری . اجرای طرح های صرفه جویی مشغول به ارائه خدمات گردند.
مدیریت حفاظت و بهره برداری:
7- تعلل در تحویل سد کارون 3 به مدیریت خوزستان، مدیریت منابع آب استان خوزستان را با توجه به مشکلات ناشی از خشکسالی های اخیر دو چندان نموده است.
8- واگذاری بهره برداری از سد کارون 4 به شرکت های غیر خوزستانی جریان طبیعی آب به سمت استان خوزستان را تابع تصمیمات غیرهماهنگ با استان خوزستان قرارداده امکان مدیریت یکپارچه حوضه آبریز کارون را از میان می برد.
9- واگذاری بهره برداری از سد گتوند علیا پس از اتمام عملیات ساخت که گلوگاه ورود آب به استان خوزستان می باشد تابع سیاست های خارج استان قرار می گیرد و صرفاً سیاست تولید برق را مدنظر قرار می دهد.
10- با توجه به اینکه شبکه های آبیاری وزهکشی موجود در خوزستان دارای عمر طولانی هستند باید برای بهسازی و افزایش بهره وری آنها اعتبارات لازم را اختصاص داد.
11- برای بهینه سازی مصارف و افزایش راندمان آبیاری تاکنون طرحی به مورد اجرا گذاشته نشده و آموزش های لازم به زارعین داده نشده است که برای این امر باید اعتبارات مناسبی در نظر گرفته شود.
12- عدم اجرای طرح های احیای آبهای زیرزمینی و طرح های تغذیه مصنوعی موجب مشکلات زیاد برای چاههای موجود وعدم صدور مجوز چاه جدید گردیده و عدم موافقت با برداشت از رودخانه ها نیز مزید بر علت شده است.
13- بی توجهی به رودخانه های استان خوزستان و بهبود شرایط آنها، مشکلات عدیده ای را هم در محدوده های شهری و هم برای اراضی کشاورزی ایجاد نموده اند و در برخی مناطق زیرساخت های استان را در معرض فرسایش قرار دادهاست که عزم جدی برای تامین اعتبارات مناسب لایروبی این رودخانه ها مشاهده نمی شود.
14- سازمان حفاظت محیط زیست از اهرم های قانونی در دست خود برای ملزم کردن صنایع آلاینده منابع آب که بسیاری از آنها جزو صنایع دولتی علی الخصوص نفتی می باشند ، استفاده نمی نماید .
15- مجموعه های نفتی همچنان منابع آب وخاک این استان را آلوده ونابود می سازند وخطرات جانی ومالی فراوانی را وارد می آورند بدون اینکه تعهدی را برای جبران آنها بپذیرند و هر چند وقت یکبار خبر آلودگی های نفتی وسیع منابع آب در جراید ومطبوعات منتشر می شود.
16- نیاز آبی شهرستان های هندیجان، بهبهان، امیدیه از سد کوثر تامین تخصیص داده نمی شود که تاثیر فراوانی در تشدید خشکسالی منطقه داشته است.
17- بی توجهی به تامین آب تالابهای بین المللی هورالعظیم و شادگان بخش قابل توجهی از این مواهب خدادادی و طبیعی را نابود ساخته و ضمن تاثیرات منفی در محیط زیست و اشتغال بومی، موجب افزایش ورود گرد و غبار به استان و ایجاد مشکلات فراوان برای زندگی مردم شده است.
18- تخصیص آب طرح غدیر از رودخانه کرخه داده شده که دارای درجه سوم کیفیت در استان خوزستان می باشد در حالی که به فاصله کمی از محل آبگیری رودخانه دز قراردارد که از کیفیت مطلوبی برای آب شرب برخور دار است از توجیه منطقی وفنی برخوردار نمی باشد..ضمن اینکه منابع آب رودخانه کرخه پاسخگوی تامین نیاز طرح غدیر نیست.
طرح های توسعه :
19- عدم تامین اعتبارات لازم برای اجرای سدهای بالارود، خیرآباد، صیدون، تراز، ابوالعباس، شیرین آب و سردشت که تاثیر حیاتی در اقتصاد و اشتغالزایی استان دارند علیرغم تاکید هیئت دولت در سفر استانی به خوزستان و داشتن مصوبه سفر هیئت محترم دولت و تعیین زمان.
20- تعویق اجرای سد چمشیر امکان جلوگیری از جریانات سیلابی مخرب و استفاده از منابع آب حوزه در ماههای خشک را برای شهرستانهای زیدون، بهبهان، امیدیه و هندیجان که از مناطق محروم کشور می باشند را غیر ممکن ساخته است.
21- عدم تامین اعتبارات مناسب برای آبرسانی به شهر های خوزستان علیرغم وجود مشکلات عدیده در تامین آب شرب بهداشتی شهرها و روستاهای مختلف خوزستان که حتی گاهی این شهرها وروستاها در کنار رودخانه ها یا مخازن سدهای بزرگ قراردارند.
22- علیرغم اینکه قراربود طرح آبرسانی غدیر در مدت 3 سال با اعتبار1350میلیارد تومان به اجرا برسد تاکنون فقط حدود 100 میلیارد تومان آن تخصیص داده شده وتامین مابقی اعتبارات آن در هاله ای از ابهام است و آبرسانی به شهر های آبادان وخرمشهر از محل کانال های کشاورزی ساخته شده از قبل انجام می شود وعملاً طرح از پیشرفت لازم برخوردار نبوده است.
23- تامین اعتبارات طرح های توسعه شبکه های آبیاری وزهکشی در حوضه های مختلف علی الخصوص کرخه بسیار پایین است.
24- اعتبارات طرح 800 هزار هکتاری که به فرمان مقام معظم رهبری برای توسعه کشاورزی خوزستان برای ایجاد انبار غله کشور تهیه شده بود ، تامین نمی گردد و پیشرفت احداث شبکه های 3 و4 آبیاری وزهکشی و تجهیز اراضی بسیار کند است.
25- اعتبارات لازم برای انجام مطالعات طرح های برقابی جدید تامین نمی گردد
26- برای اجرای طرح های علاج بخشی سدها عزم جدی مشاهده نمی گردد با توجه به اینکه حوضه بالادست آنها با سرعت در حال فرسایش ورسوبگذاری در مخازن است و سازه ها و تجهیزات کنترل پایداری آنها فرسوده واز رده خارج شده اند و عدم بازسازی آنها برای استفاده در مواقع بروز خطر می تواند خسارت های جبران ناپذیری وارد آورد.
-27علیرغم اینکه ورود پساب های شهری به رودخانه ها یکی از مهمترین موارد آلوده کننده منابع آب رودخانه ها می باشد اعتبارت لازم برای احداث سامانه های جامع جمع آوری وتصفیه فاضلاب های شهری تامین نمی گرددو عزم جدی در این خصوص وجود ندارد
پیشنهادات :
1- موافقت با تشکیل سازمان نظام مهندسی آب کشور در استان خوزستان برای سازماندهی حرفه ای دانش آموختگان علوم آب و نهادینه کردن ارزش آب به عنوان کالایی استراتژیک در معادلات اقتصادی ، اجتماعی ، سیاسی و امنیتی
2- تهیه قوانین تکمیلی برای توسعه منابع انسانی متخصص در شاخه های مختلف میان رشته ای علوم آب کشور
3- توزیع عادلانه منابع مالی کشور برای طرح های توسعه منابع آب و آب وفاضلاب بر اساس ظرفیتها و نیازهای موجود در هر استان
4- تأکید برجلوگیری از طرح های غیر اقتصادی بخش آب و انجام مطالعات اقتصادی و اجتماعی وزیست محیطی واقعی طرح ها علی الخصوص طرح های انتقال آب از حوضه زاگرس به فلات مرکزی
5- صدور دستور ابطال تخصیص آب طرح های اجرای نشده و توجه به برنامه ها و سرمایه گذاری های انجام شده در پائین دست حوضه های آبریزدر مطالعات حوضه ها وتخصیص منابع آب بالادست این حوضه ها
6- انجام مطالعات برنامه ریزی منابع آب بر کل حوضه های آبریز قبل از در نظر گرفتن تخصیص منابع آب جدید بر روی هر حوضه آبریز
7- تأکید بر مطالعات اثرات انتقال آب به جای مطالعات سازه های انتقال آب و تشکیل شورای نظارت و برنامه ریزی حوضه های آبریز با مشارکت استان های یک حوضه آبریز
8- پیاده سازی روش های نرم افزاری و سخت افزاری برای اصلاح الگوی مصارف آب در بخش های مختلف مصرف اعم از کشاورزی ، شرب و صنعت
9- تصویب روشهای تشویقی و تنبیهی برای اصلاح الگوی مصارف آب از طریق کنترل بر ارائه نهاده های کشاورزی و تسهیلات مالی بانک ها
10- اصلاح ساختار حاکمیتی آب کشور برای یکسان سازی تصمیم گیری ها- تسریع در ایجاد جذابیت های سرمایه گذاری در بخش آب
11- توجه جدی به تالاب ها ، رودخانه ها و دریاچه ها به عنوان سرمایه های ارزشمند ملی و تهیه لایحه قانونی سهم آب تالابها و دریاچه ها از رودخانه های تأمین کننده آب آنها بر اساس نظرات کارشناسان و استانداردهای بین المللی
12- سرمایه گذاری در آبخیزداری حوزه های آبریز به عنوان رکن اصلی ایجاد منابع آب و تقویت ساختار آبخیزداری کشور
13- ادامه انجام مطالعات طرح آمایش سرزمین وتوجه به ظرفیت های سرمایه گذاری آب هر استان با تأکید بر حفظ محیط زیست ، توسعه گردشگری و حفظ میراث فرهنگی
14- اهتمام جدی و سرمایه گذاری در باز فرآوری آب مصرف شده به عنوان منابع آب جدید
15- اختصاص اعتبارات مناسب برای توسعه تحقیق و پژوهش در بخش آب و استفاده از نیروهای علمی متخصص در بخش اجرا برای انجام پژوهش ها
16- ایجاد خط ارتباطی و برگزاری نشست با نمایندگان نهادهای صنفی و حرفه ای در سطح شهرستان هر سال 4 بار ، استان هر سال 2 بار و کشور هر سال یکبار برای رفع مشکلات اقتصادی و معیشتی آنان توسط نهادهای دولتی ذیربط به عنوان وظیفه سازمانی.
17- در دسترس گذاشتن آمار واطلاعات فنی وعلمی برای عموم و اعلام معیارهای سنجش جهت گردش صحیح اطلاعات وامکان انجام امور علمی ،پژوهشی وکمک در تعالی امور اجرایی ومشارکت بیشتر همگان
18- توجه و تاکید بر تشکیل و تقویت نهادهای صنفی و حرفه ای بر اساس قانون اساسی و ماده 131 قانون کار و ماده 15 سیاست های کلی اصل 44 قانون اساسی به عنوان رکن رکین خصوصی سازی وتقسیم عادلانه منابع ملی
اخبار صنفی مهندسان صنعت آب وسایر اخبار با موضوعات آب را می توانید اینجا بخوانید این وبلاگ مربوط به انجمن صنفی مهندسان صنعت آب خوزستان است و از هیچ حزب و گروه سیاسی پیروی نمی کند و از اقدامات خوب حمایت و عملکرد منفی ومغایر با اصول و قوانین طبیعت ، بین المللی وملی را نقد می نماید.